តើអ្នកបដិបត្តិស្គាល់បរមត្ថធម៌ហើយឬនៅ?

ព្រះត្រៃបិដកលេខ ២០

២៤៧] មហាកច្ចានៈដ៏មានអាយុឆ្លើយថា ម្នាលអាវុសោ ដូចបុរសជាអ្នកត្រូវការដោយខ្លឹមឈើ ស្វែងរកខ្លឹមឈើ ដើរទៅកាន់ទីស្វែងរកខ្លឹមឈើ ហើយដើរហួសខ្លឹមឈើធំ ដែលនៅក្នុងទីនោះ ដើរហួសគល់ និងដើម ហើយសំគាល់ថា គួរស្វែងរកខ្លឹមត្រង់មែក នឹងសន្លឹកទៅវិញ មានឧបមាយ៉ាងណា សេចក្តីឧបមេយ្យនេះ ក៏យ៉ាងនោះដែរ កាលបើព្រះសាស្តា គង់ក្នុងទីចំពោះមុខ នៃលោកដ៏មានអាយុទាំងឡាយ លោកទាំងឡាយ ដើរហួសព្រះមានព្រះភាគនោះ ហើយសំគាល់ថា គប្បីសួរសេចក្តីនេះនឹងខ្ញុំវិញ ម្នាលអាវុសោ ព្រោះថា ព្រះមានព្រះភាគនោះ តែងទ្រង់ជ្រាបនូវហេតុដែលគួរជ្រាប ទ្រង់ឃើញនូវហេតុដែលគួរឃើញ ព្រះតថាគតនោះ មានចក្ខុកើតហើយ មានញាណកើតហើយ មានធម៌មិនវិបរិតកើតហើយ ព្រះអង្គជាបុរសដ៏ប្រសើរ ព្រះអង្គជាអ្នកពោលនូវធម៌ អ្នកប្រាប់នូវធម៌ អ្នកបង្អោននូវប្រយោជន៍ អ្នកឲ្យនូវសេចក្តីប្រតិបត្តិ ដើម្បីត្រាស់ដឹងនូវព្រះនិព្វាន ឈ្មោះអមតៈ ជាម្ចាស់នៃធម៌ កាលនេះជាកាលគួរដល់ព្រះតថាគតនុ៎ះហើយ លោកទាំងឡាយ គប្បីសាកសួរនូវសេចក្តីនៃឧទ្ទេសនេះ នឹងព្រះមានព្រះភាគចុះ (បើ) ព្រះមានព្រះភាគនៃយើង ទ្រង់សំដែងយ៉ាងណា អ្នកទាំងឡាយ គប្បីចាំទុកនូវឧទ្ទេសនោះដូច្នោះ។

ព្រះត្រៃបីដកលេខ២១
(៨៥) ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាបុរសអ្នកត្រូវការដោយខ្លឹមឈើ ស្វែងរកខ្លឹមឈើ ត្រាច់ទៅស្វែងរកខ្លឹមឈើ កាលបើឈើធំមានខ្លឹមឋិតនៅ (ចំពោះមុខ) ក៏រំលងខ្លឹម ស្រាយ សំបក ក្រមរ ហើយកាត់យកតែមែក និងស្លឹកមក សំគាល់ថាខ្លឹម ហើយចៀសចេញទៅ។ បុរសមានចក្ខុ បានឃើញបុរសនោះហើយ ក៏និយាយយ៉ាងនេះថា ឱបុរសដ៏ចម្រើននេះ មិនស្គាល់ខ្លឹម ស្រាយ សំបក ក្រមរ មែក និងស្លឹកទេតើ ហេតុដូច្នោះ បានជាបុរសដ៏ចម្រើននេះ ត្រូវការដោយខ្លឹមឈើ ស្វែងរកខ្លឹមឈើ ត្រាច់ទៅស្វែងរកខ្លឹមឈើ កាលបើឈើធំមានខ្លឹមឋិតនៅ (ចំពោះមុខ) ក៏រំលងខ្លឹម ស្រាយ សំបក ក្រមរ ហើយកាត់យកតែមែក និងស្លឹកមក សំគាល់ថាខ្លឹម ហើយចៀសចេញទៅ ការងារណា ដែលបុរសនោះ ត្រូវធ្វើ ដោយខ្លឹមឈើ

(៨៦ )ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាបុរស អ្នកត្រូវការដោយខ្លឹមឈើ ស្វែងរកខ្លឹមឈើ ត្រាច់ទៅស្វែងរកខ្លឹមឈើ កាលបើឈើធំមានខ្លឹមឋិតនៅ (ចំពោះមុខ) ហើយ ក៏រំលងខ្លឹម ស្រាយ សំបក ហើយកែះយកតែក្រមរមក សំគាល់ថាខ្លឹម ហើយចៀសចេញទៅ។ បុរសមានចក្ខុបានឃើញបុរសនោះហើយ ក៏និយាយយ៉ាងនេះថា ឱបុរសដ៏ចម្រើននេះ មិនស្គាល់ខ្លឹម ស្រាយ សំបក ក្រមរ មែក និងស្លឹកទេតើ ហេតុដូច្នោះ បានជាបុរសដ៏ចម្រើននេះ ជាអ្នកត្រូវការដោយខ្លឹមឈើ ស្វែងរកខ្លឹមឈើ ត្រាច់ទៅស្វែងរកខ្លឹមឈើ កាលបើឈើធំមានខ្លឹមឋិតនៅ (ចំពោះមុខ) ហើយ ក៏រំលងខ្លឹម ស្រាយ សំបក ហើយកេះយកតែក្រមរមក សំគាល់ថាខ្លឹម ហើយចៀសចេញទៅ ការងារណា ដែលបុរសនោះត្រូវធ្វើ ដោយខ្លឹមឈើនោះ ការងារនោះ ក៏នឹងមិនសម្រេចប្រយោជន៍ ដល់បុរសនោះឡើយ (សេចក្តីនេះឧបមាយ៉ាងណា)

មានអត្ថន័យប្រហាក់ប្រហែលគ្នា នៅគ្នាប បន្ត ៨៧ ៨៨  ៨៩  ៩០។
ព្រះត្រៃបិដក ២៨
[២៤៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាបុរសត្រូវការដោយខ្លឹមឈើ ស្វែងរកខ្លឹមឈើ ត្រាច់ទៅកាន់ទីស្វែងរកខ្លឹមឈើ បានកាន់យកដឹងដ៏មុត ចូលទៅកាន់ព្រៃ បុរសនោះ ឃើញដើមចេកធំ ត្រង់ នៅខ្ចី មិនទាន់មានត្រយូង ក្នុងព្រៃនោះ ក៏កាត់ដើមចេកនោះ ត្រង់គល់ លុះកាត់គល់ហើយ ក៏កាត់ចុង លុះកាត់ចុងហើយ ក៏បកស្រទប កាលបើបុរសនោះបកស្រទប ក៏មិនបានសូម្បីតែស្រាយ ក្នុងដើមចេកនោះទេ នឹងបាននូវខ្លឹមពីណា បុរសមានភ្នែក ក្រឡេកមើលឃើញដើមចេកនោះ ពិចារណាដោយឧបាយ កាលបើបុរសនោះ ក្រឡេកមើលឃើញ ពិចារណាដោយឧបាយ ដើមចេកនោះ ក៏ប្រាកដជារបស់សោះសូន្យ ប្រាកដជារបស់ទទេ ប្រាកដជារបស់មិនមានខ្លឹម ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ខ្លឹមនឹងមានក្នុងដើមចេក ដូចម្តេចបាន យ៉ាងណាមិញ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សង្ខារណានីមួយ ជាអតីត អនាគត បច្ចុប្បន្ន ។បេ។ សង្ខារណា ក្នុងទីឆ្ងាយក្តី ក្នុងទីជិតក្តី ភិក្ខុក្រឡេកមើលឃើញសង្ខារនោះ ពិចារណាដោយឧបាយ កាលបើភិក្ខុនោះ ក្រឡេកមើលឃើញ ពិចារណាដោយឧបាយ សង្ខារនោះ ប្រាកដជារបស់សោះសូន្យ ប្រាកដជារបស់ទទេ ប្រាកដជារបស់មិនមានខ្លឹម ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ខ្លឹមនឹងមានក្នុងសង្ខារ ដូចម្តេចបាន ក៏យ៉ាងនោះឯង។ 

៣៦៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកក្លិនខ្លឹមឈើ ស្រេចលើក្លិនខ្លឹមចន្ទន៍ក្រហម ប្រសើរជាងក្លិនខ្លឹមឈើទាំងអស់ ដូចម្តេចមិញ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកធម៌ជាចំណែកខាងការត្រាស់ដឹង ស្រេចលើបញ្ញិន្ទ្រិយ ប្រសើរជាងធម៌ទាំងអស់ ដោយការត្រាស់ដឹង ក៏ដូច្នោះឯង។
បិដកលេខ ៤៤  ដកស្រង់ចេញពីឃ្នាប ១០ (កាដាស់តឿនព្រះសាស្តា)
ដោយការនៅរួមគ្នាបុគ្គលគប្បីដឹងថាបុគ្គលមានប្រាថា្នដ៏លាមកមានសេចក្ដីក្រោធជាអ្នកលុបគុណរឹងត្អឹងលើកខ្លួនច្រណែនមានសេចក្ដីកំណាញ់ជាអ្នកអួតអាងមានសំដីទន់ភ្លន់និយាយក្នុងកណ្ដាលប្រជុំជនដូចជាសមណៈតែជាអ្នកមានទិដ្ឋិអាក្រក់មិនអើពើ (ក្នុងធម៌វិន័យ) ជាបុគ្គលរឡេមរឡាមពោលនូវពាក្យកុហកតែងធ្វើនូវអំពើ (អាក្រក់) ក្នុងទីស្ងាត់យ៉ាងណាអ្នកទាំងឡាយទាំងអស់គ្នាលុះដឹងច្បាស់នូវពាក្យនោះយ៉ាងណាហើយគួរជាអ្នកព្រមព្រៀងគ្នាចូរបណ្ដេញនូវបុគ្គលនោះចេញកំចាត់បង់នូវបុគ្គលដូចជាសម្រាមកំចាត់បង់នូវបុគ្គលជ្រោកជ្រាកចេញលំដាប់អំពីនោះអ្នកទាំងឡាយចូរបន្សាត់នូវបុគ្គលទាំងឡាយដូចជាសំដីឬអង្កាមមិនមែនជាសមណៈ លើកខ្លួនថាជាសមណៈនោះចេញលុះអ្នកទាំងឡាយកំចាត់បង់នូវបុគ្គលប្រាថ្នាលាមកមានអាចារៈនិងគោចរៈដ៏លាមកចេញហើយជាអ្នកមានស្មារតីចូរកំណត់នូវការនៅរួមគ្នាដោយបុគ្គលបរិសុទ្ធនិងមិនបរិសុទ្ធគួរជាអ្នកព្រមព្រៀងគ្នាមានប្រាជ្ញាដ៏ខ្ជាប់ខ្ជួននិងធ្វើនូវទីបំផុតនៃទុក្ខបាន។

ENGLISH  FRANÇAIS

ENGLISH      FRANÇAIS   


១. ព្រះត្រៃបិដកលេខ ២០ [២៤៧] (មធុបិណ្ឌិកសូត្រ)

ខ្លឹមសារ៖ ការប្រៀបធៀបបុរសដែលស្វែងរកខ្លឹមឈើ តែបែរជាទៅសួរមែកឈើ ជំនួសឱ្យការសួរព្រះពុទ្ធដែលជាម្ចាស់នៃធម៌។

English: « Venerable Mahakaccana replied: Friends, it is as if a man seeking heartwood, searching for heartwood, were to pass by the root and the trunk of a great tree possessed of heartwood, thinking that the heartwood should be sought in the branches and leaves. So it is with you, friends, that you pass by the Blessed One when you are face to face with Him. For the Blessed One knows what should be known, sees what should be seen; He has become Vision, He has become Knowledge, He has become the Dhamma. He is the Great Physician, the Giver of the Immortal (Amata). You should have asked the Blessed One Himself. »

French: « Le vénérable Mahakaccana répondit : Amis, c’est comme un homme cherchant du bois de cœur, qui, passant devant les racines et le tronc d’un grand arbre, s’imaginerait qu’il faut chercher le cœur dans les branches et les feuilles. De même, vous passez devant le Bienheureux alors qu’il est devant vous. Car le Bienheureux sait ce qui doit être connu, voit ce qui doit être vu ; Il est devenu Vision, Il est devenu Connaissance, Il est devenu le Dhamma. Il est le Grand Guide, Celui qui donne l’Immortel. Vous auriez dû interroger le Bienheureux Lui-même. »

២. ព្រះត្រៃបិដកលេខ ២១ (៨៥-៨៦)

ខ្លឹមសារ៖ បុរសដែលរំលងខ្លឹមឈើ ហើយយកសំបក ឬក្រមរមកធ្វើជាខ្លឹម នឹងមិនសម្រេចប្រយោជន៍ឡើយ។

​English: « Monks, it is like a man needing heartwood who wanders searching for it. Finding a great tree, he ignores the heartwood, the sapwood, and the bark, but cuts off the branches and leaves, mistaking them for the heartwood. A man with sight would say: ‘This good man does not know what is heartwood or what are leaves.’ Whatever task he must perform with heartwood, he will not achieve his goal. »

​French: « Moines, c’est comme un homme ayant besoin de bois de cœur qui erre à sa recherche. Trouvant un grand arbre, il ignore le cœur, l’aubier et l’écorce, mais coupe les branches et les feuilles en les prenant pour le cœur. Un homme clairvoyant dirait : ‘Cet homme ne connaît pas le cœur de l’arbre.’ Quel que soit le travail qu’il doit accomplir avec le bois de cœur, il n’atteindra pas son but. »

​៣. ព្រះត្រៃបិដកលេខ ២៨ [២៤៥] (ផេណបិណ្ឌូបមសូត្រ)

​ខ្លឹមសារ៖ ការប្រៀបធៀបសង្ខារទៅនឹងដើមចេក ដែលគ្មានខ្លឹមសារ (សូន្យទទេ)។

​English: « Monks, just as a man seeking heartwood would take a sharp axe and enter a forest. There he sees a large, straight banana tree. He cuts it at the root, then the top, and peels away the layers. As he peels it, he finds not even sapwood, let alone heartwood. A wise man observing it would see it as empty, hollow, and without essence. In the same way, monks, whatever formations (Sankhara)—past, future, or present—a monk observes and examines wisely, they appear empty, void, and without essence. »

​French: « Moines, c’est comme un homme qui, cherchant du bois de cœur, entrerait dans une forêt avec une hache. Il y voit un bananier, grand et droit. Il le coupe à la racine, puis au sommet, et retire les couches de l’écorce. Ce faisant, il ne trouve même pas d’aubier, et encore moins de cœur. Un homme sage l’examinant y verrait quelque chose de vide et sans essence. De même, moines, quelles que soient les formations (Sankhara) qu’un moine examine sagement, elles lui apparaissent comme vides et dénuées d’essence. »

​៤. ព្រះត្រៃបិដកលេខ ៤៤ (ការដាស់តឿនឱ្យបណ្ដេញបុគ្គលអាក្រក់)

ខ្លឹមសារ៖ ការសម្គាល់បុគ្គលដែលមានចិត្តអាក្រក់ និងការរួមរស់ជាមួយបុគ្គលបរិសុទ្ធដើម្បីរំលត់ទុក្ខ។

​English: « By living together, one may know a person of evil desires, angry, ungrateful, stubborn, and jealous. Such a person speaks gently in public like a monk, but holds wrong views and acts evilly in secret. Knowing this, you should all be united in expelling that person like trash or chaff. Once you have removed those of evil conduct, live mindfully among the pure. Being united and wise, you shall make an end to suffering. »

​French: « En vivant ensemble, on peut reconnaître une personne aux désirs mauvais, colérique, ingrate et jalouse. Une telle personne parle avec douceur en public comme un moine, mais nourrit de fausses vues et agit mal en secret. Sachant cela, vous devriez tous être unis pour expulser cette personne comme on jette des déchets. Une fois les êtres de mauvaise conduite écartés, vivez avec vigilance parmi les purs. Unis et sages, vous mettrez fin à la souffrance. »